stempel-frissevisie-def

stempel-frissevisie-def

terugpijl-zwart

balk-rb-technisch-wonder

donatie-logo

‘Koffertjes voor ZMLK’

Als docent in het ZMLK onderwijs ontwikkelde Theo Vleeshouwers lesmateriaal voor alle niveaus. Zijn koffertjes zijn gevuld met lespakketten. Wat heeft hij gemaakt? Waarom? En hoe werkt het?

Lesgeven aan ZMLK leerlingen
Als eerste graads docent handenarbeid heb ik 14 jaar lesgegeven op diverse schooltypes in het middelbaar onderwijs, uiteindelijk ben ik terecht gekomen in het speciaal onderwijs. Ik werk nu op de ZMLK Herman Broere school in Roermond en op de ZMLK Jan Baptist school in Maastricht. ZMLK betekent Zeer Moeilijk Lerende Kinderen. Ik geef les op de afdeling VSO als docent Algemene technieken. Het begon allemaal met de advertentie ”leraar gezocht voor het ZMLK-onderwijs voor het vak techniek / handenarbeid”, waar ik op gesolliciteerd heb 19 jaar geleden. In die tijd waren banen in het onderwijs schaars en ik stond al op het punt om mij te laten omscholen. Gelukkig kon ik anderhalve dag beginnen op de Jan baptist school, startend met twee werkbanken , een kast met onvoldoende gereedschap, een figuurzaagmachine en met de opdracht kijk maar eens wat je met deze doelgroep kan doen. Uit ervaring met het individueel technisch onderwijs was mij duidelijk dat ik zeer gestructureerd en met veel didactische hulpmiddelen moest werken. Toch waren mijn eerste opdrachten nog te moeilijk. Na veel experimenteren en aanvoelen hoe deze doelgroep functioneert, kwamen de eerste opdrachten met mallen en differentiaties. Er werd in die tijd ook gezocht naar de juiste organisatie, zet je de verschillende niveaus bij elkaar of mix je de leerlingen waardoor de sterkere de zwakkere kunnen helpen.

 

balk-ro-technisch-wonder

Het geeft alle kinderen het gevoel dat ze iets kunnen

pile-theo-1

Pile-Theo-2

Of maak je voor de verschillende niveaus verschillende opdrachten enzovoort. Ik heb het allemaal uitgeprobeerd en ben tot de conclusie gekomen dat iedereen eenzelfde opdracht wil maken alleen zal iemand met een lager niveau meer hulpmiddelen nodig hebben om die opdracht te realiseren.
 
Rode en groene mallen methode
Zo is de methode met de groene en rode mallen geboren waarbij de groene lijn heel veel didactische hulpmiddelen herbergt en de rode minder. De wijze waarop een werkstuk technisch gemaakt wordt heb ik ook aan moeten passen, vaak grijp ik terug naar elementaire principes zoals stapelen en rijgen. Binnen die structuur blijft er nog genoeg ruimte over voor eigen invulling. Dit alles heb ik zo ontwikkeld dat mijn belangrijkste eis altijd overeind blijft staan en dat is dat iedere leerling het zo zelfstandig mogelijk moet kunnen maken en het idee heeft “ik heb het gemaakt”. Ook zijn er diverse werkvolgordes mogelijk, een leerling kan ieder onderdeeltje afzonderlijk af maken of er voor kiezen eerst alles te zagen, boren schuren enz. en alle combinatie ertussenin natuurlijk. Door deze structuur ontstaat er zelfvertrouwen, succeservaring en daardoor juist meer ruimte om je eigenheid kwijt te kunnen.
 
De productielijn
Dit principe is voortgezet in de productielijn. Hierin leren de leerlingen iets te maken en dat steeds te herhalen. Zo worden zij voorbereid op werk, waarin zij producten geheel zelfstandig kunnen maken. Als zij dit hebben aangeleerd is het voor werkgevers lucratief hen als werknemer aan te nemen. Daarnaast leren we ze ook werken met machines om nog meer productie te kunnen leveren. De mallen moeten zodanig zijn dat het bijna niet mis kan gaan en dat er ook kwaliteit geleverd kan worden, want de producten gaan de markt op. Een voorbeeld is een kistje voor de kaasboerderij of een houten doos voor een wijnfles of een houten puzzel als kinderspeelgoed.

balk-ro-technisch-wonder

Werkgevers krijgen werknemers, die direct zeer productief zijn

stempel-frissevisie-def

stempel-frissevisie-def

pile-theo-4

pile-theo-3

 
Dit hele proces is verwerkt in een stappenplan. Dat wordt zelf door de leerling gevolgd en geëvalueerd op kwaliteit, tempo en afwerking, precies zoals dat in het bedrijfsleven ook gebeurt. Dit doen zij met tekst of met met bijgeleverde foto’s. Alles is erop gericht, dat ze goed voorbereid zijn op het werk dat ze later in de maatschappij kunnen gaan doen.
 
Een goede toekomst
Het feit dat dit lukt en ik de leerlingen een goed toekomst perspectief kan aanbieden is mijn grootste plezier in dit werk. Ik zou mijn methode, mijn koffertjes, mijn mallen graag uitbreiden om steeds meer mogelijkheden te maken voor deze doelgroep. Ik heb specifieke eigenschappen moeten ontwikkelen om uit deze doelgroep alles uit te halen wat erin zit. Dat lijkt nu te lukken en ik krijg steeds meer ideeen door met deze leerlingen te werken. Het feit dat ze zo een eigen plek kunnen veroveren in deze maatschappij, geeft mij dan ook uiterst veel voldoening, het is een onuitputtelijke energiebron.

 

Theo Vleeshouwers
Roermond

balk-rm-techn

schrijver: Theo Vleeshouwers
foto’s: Annemiek Mommers
film: Jipfilm

theovleeshouwers@hotmail.com

www.annemiekmommers.nl

www.jipfilm.nl